Je eerste kippen: de complete startgids

Stap 1 · Kippen houden van gezelschap

Kippen leven van nature in een groep. Ze scharrelen samen, nemen samen een stofbad en houden samen een oogje in het zeil. Eén kip alleen voelt zich al snel eenzaam en onzeker. Daarom adviseren wij om te beginnen met minimaal twee à drie kippen.

In elke groep ontstaat een pikorde: een vaste rangorde waarin iedereen haar plekje kent. Dat gaat soms met wat geduw en gepik gepaard, en dat is normaal. Kies bij voorkeur kippen van ongeveer dezelfde leeftijd en grootte. En een haan? Die is niet nodig voor eieren. Bedenk ook dat een haan flink kan kraaien, wat je buren misschien minder leuk vinden.

Stap 2 · Een veilig hok en een ruime ren

Het hok is het hart van je kippenleven. Een goed onderkomen bestaat uit een paar onderdelen:

Een nachthok: een droog, tochtvrij maar goed geventileerd hok waar je kippen 's nachts veilig slapen. Een deurtje dat je 's avonds dichtdoet is een must.
Zitstokken: kippen slapen op stok, het liefst wat hoger dan het legnest. Een veelgebruikte vuistregel is zo'n 20 centimeter stok per kip.
Een legnest: een donker, rustig plekje om eieren te leggen. Een vuistregel is één nest voor elke vier à vijf kippen.
Een ren: een omheinde uitloop waar je kippen overdag scharrelen, met schaduw en een plekje om in het zand te rollen.
Roofdierveilig: vossen en marters zijn slimme jagers. Kies stevig gaas (geen kippengaas van dun draad), zorg voor een dichte bovenkant en graaf het gaas aan de onderkant een stukje in, of leg gaas op de bodem.

Een kant-en-klaar nachthok vind je op dit moment niet in onze winkel. Wel hebben we een ruime, overdekte kippenren van 3 bij 3 meter en losse onderdelen zoals legnesten en een schuifdeurtje. Een ren zet je bijvoorbeeld tegen of om een bestaand nachthok heen.

Stap 3 · Een droge, frisse bodem

Op de vloer van het nachthok en in het legnest komt een laag strooisel. Dat houdt het hok droog en fris en vangt de mest op. Kies een stofarm, goed absorberend strooisel, zoals houtvezel, hennep of vlas. Ververs natte en vuile plekken regelmatig en geef het hok af en toe een complete schoonmaakbeurt.

In de ren hebben kippen het liefst een plek met los zand of droge aarde. Daarin nemen ze een stofbad: ze rollen, woelen en schudden hun veren uit. Dat ziet er gek uit, maar zo houden ze hun verenpak schoon.

Stap 4 · Het juiste kippenvoer

De basis van het kippenmenu is een volledig legvoer, zoals legkorrel of legmeel. Daar zit alles in wat een kip nodig heeft. Zet het in een voerbak of voertoren, zodat je kippen er de hele dag van kunnen pikken.

Gemengd graan is een lekkere aanvulling. Strooi bijvoorbeeld 's middags een handje in de ren: dat is meteen een leuke scharrelactiviteit. Geef graan wel met mate, want te veel graan en te weinig legvoer zorgt voor een onevenwichtig menu. Een blaadje sla of andijvie vinden ze ook heerlijk. Veel kippenhouders zetten daarnaast een apart bakje grit of schelpenkalk neer, waar de kippen zelf van kunnen pikken.

Stap 5 · Voerbak en altijd vers water

Een voertoren is ideaal: het voer zakt vanzelf naar beneden zodra de kippen ervan eten, en het blijft schoon en droog. Kies een model op pootjes of hang hem op, dan schrapen je kippen er minder strooisel in.

Kippen moeten altijd vers en schoon water hebben. Een drinktoren werkt net als een voertoren en is makkelijk schoon te maken. Kies de maat op het aantal kippen: voor een klein groepje is een kleinere drinktoren genoeg, voor een grotere groep kies je een flinke drinktoren of drinkemmer. Zet voer en water bij voorkeur onder een afdakje of in het hok, en ververs het water elke dag. Vriest het? Controleer dan extra vaak of het water niet bevroren is.

Stap 6 · Eieren rapen

Het mooiste moment van de dag: eieren rapen! Jonge kippen beginnen meestal pas na een paar maanden met leggen. Heb je dus jonge hennen gekocht? Dan is het even geduld hebben. In de winter, als de dagen kort zijn, leggen veel kippen minder of even helemaal niet. Dat is heel normaal.

Raap de eieren het liefst elke dag. Dan blijven ze schoon en vers, en raken je kippen niet gewend aan een vol nest. Een nestei (een nep-ei) in het legnest laat je kippen zien waar ze hun eieren mogen leggen. Handig in het begin!

Stap 7 · Scharrelen, pikken en spelen

Kippen zijn de hele dag bezig: scharrelen, pikken, krabben en zoeken. Dat hoort bij hun natuurlijke gedrag. Geef ze daarom genoeg te doen! Een snackbal waar korrels uit rollen, een hangende voerhouder met wat groente of een schommel in de ren zorgen voor afwisseling.

Dat is extra fijn als je kippen een tijdje binnen of in een overdekte ren moeten blijven. Er kan bijvoorbeeld een ophokplicht gelden als er vogelgriep in de buurt is. Houd daarom het nieuws en de berichten van de overheid in de gaten, zodat je weet wanneer dat voor jou geldt.

Stap 8 · Een schoon en fris hok

Een schoon hok is de basis voor blije kippen. Verschoon het strooisel regelmatig, maak de voer- en drinkbakken vaak schoon en geef het hele hok af en toe een grote poetsbeurt. Vergeet de hoekjes, kieren en de uiteinden van de zitstokken niet.

Controleer ook regelmatig op bloedluis. Dat zijn kleine beestjes die zich overdag graag verstoppen in kieren en naden van het hok. Kijk bijvoorbeeld 's avonds met een zaklamp onder de zitstokken. Twijfel je over de gezondheid van je kippen, of zie je iets wat je niet vertrouwt? Bespreek het dan met een dierenarts die ervaring heeft met pluimvee.

Stap 9 · Vrienden worden met je kippen

Kippen kunnen best tam worden, zeker als je er rustig de tijd voor neemt. Ga regelmatig in de ren zitten en laat je kippen zelf naar je toe komen. Iets lekkers uit je hand helpt enorm. Gedroogde meelwormen of insecten zijn voor de meeste kippen onweerstaanbaar.

Geef snoepjes wel met mate, zodat het legvoer de basis van het menu blijft. Een pikblok is ook een leuke traktatie: daar zijn ze een hele tijd zoet mee. Wil je een kip oppakken? Doe dat rustig, houd de vleugels zachtjes tegen haar lijf en ondersteun haar onder de buik.